زومیت: قارچ قدرتمندی که در اتاقهای تمیز بسیار استریل شده ناسا کشف شده است، نیاز به اقدامات قرنطینه سختگیرانهتر را برجسته کرده است.
بزرگترین خطر در داستان های علمی تخیلی هنگام جستجوی حیات فرازمینی این است که محققان سهل انگار به طور تصادفی بیگانگان را به زمین آورده و فاجعه ای ایجاد کنند.
اما پس از دههها کاوش در منظومه شمسی که به نظر میرسد خالی از حیات است، دانشمندان – ترس دیگری دارند: ترس از اینکه حیات زمینی سیاره ما را ترک کرده و جهانهای دیگر را آلوده کند و در نتیجه جستجوی منبع مستقل دیگری از حیات در منظومه شمسی را مختل کند.
به عنوان مثال، تصور کنید که یک مأموریت روباتیک چند میلیارد دلاری میکروبهای زنده را در مریخ پیدا کرد، فقط برای کشف اینکه این “موجودات بیگانه” در واقع DNA زمینی و ساختارهای بیولوژیکی دارند.
اصطلاح حفاظت از سیاره به مجموعه اقداماتی با هدف جلوگیری از انتقال آلودگی بیولوژیکی بین زمین و سایر اجرام آسمانی اشاره دارد. تا به حال، تمرکز اصلی این تلاش ها بر روی مریخ بوده است، اما این اصول برای همه محیط های بالقوه قابل سکونت قابل دسترسی برای فضاپیماها اعمال می شود.
دانشمندان در اتاق های تمیز ناسا میکروب ها و قارچ های بسیار مقاومی را کشف کرده اند که می توانند در شرایط سخت فضا و حتی محیط مریخ مقاومت کنند.
به عنوان مثال، در دهه 1970، ناسا سعی کرد دو فرودگر وایکینگ را قبل از پرتاب تا حد امکان از آلودگی میکروبی پاک کند تا به مریخ منتقل نشوند. همچنین، اگر مأموریت بازگشت نمونه مریخ به رهبری ناسا با موفقیت انجام شود، این نمونهها زمانی که به زمین میرسند به عنوان مواد بسیار خطرناک جدا میشوند، نه فقط خاک و سنگهای بیجان.
به گزارش ساینتیفیک آمریکن، یک مطالعه جدید حدود 20 گونه قارچی را در اتاق های تمیز مجموعه فضاپیمای ناسا شناسایی کرده است که توانایی زنده ماندن در فرآیندهای پاکسازی قبل از پرتاب، از جمله اشعه ماوراء بنفش را دارند.
یکی از این قارچ ها به نام Aspergillus calidoustus نه تنها از اشعه ماوراء بنفش جان سالم به در برد، بلکه شرایطی مشابه خلاء فضا و محیط سطح مریخ را نیز تحمل کرد. مهمتر از همه، این قارچ حتی در دمای 125 درجه سانتیگراد که ناسا از آن برای عقیم سازی فضاپیماهای ارسال شده به مریخ استفاده می کند، زنده مانده است.
نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد که ناسا، سایر آژانسهای فضایی و حتی شرکتهای خصوصی باید در پروتکلهای اتاق تمیز خود تجدیدنظر کنند تا قارچها و باکتریها را بهطور مؤثرتری کنترل کنند.
این یافتهها همچنین این احتمال کوچک را افزایش میدهد که برخی از ماموریتهای فضایی قبلی به طور ناخواسته میکروبهای مقاوم را از زمین به سطح مریخ منتقل کرده باشند.
به گفته آتول چاندر، نویسنده اصلی این مطالعه و محقق دانشگاه می سی سی پی، مقاومت بالا در برابر آسپرژیلوس کولیدوستوس و سایر قارچ ها شکاف مهمی در استراتژی های حفاظت از سیاره ایجاد کرده است. او تأیید میکند که این مشکل روز به روز با افزایش مأموریتهای جدید به مریخ و حتی فراتر از آن فوریتر میشود.
مشکل کنترل آلودگی میکروبی در ماموریت های فضایی با افزایش تعداد کشورها و شرکت های خصوصی فعال در ماموریت های فضایی پیچیده تر شده است. برخی از این ماموریت ها قرار است نمونه هایی از سیارات دیگر بیاورند.
سیاست های جهانی حفاظت از سیاره ها توسط کمیته تحقیقات فضایی هماهنگ می شود. این کمیته دستورالعمل های منطبق با پیمان فضایی سازمان ملل متحد (مصوب در سال 1967) را تدوین می کند. به گفته چاندر، این قوانین مربوط به کشور خاصی نیست و همه کشورهای شرکت کننده در فعالیت های فضایی باید به آن پایبند باشند. هر کشور همچنین مسئول اطمینان از اجرای این مقررات توسط شرکتهای خصوصی که پرچم آن کشور هستند، است.
ناسا در حال حاضر طیف گسترده ای از دستورالعمل ها، راهنماها و دوره های آموزشی دارد که با استانداردهای بین المللی حفاظت از سیاره منطبق است. این سازمان همچنین در حال توسعه ابزارهای جدید است تا شرکت های فضایی خصوصی بتوانند بهتر این استانداردها را رعایت کنند.
برخی از این ابزارهای جدید به متاژنومیکس، یعنی بررسی مستقیم همه ژنهای موجود در یک جامعه میکروبی، بدون نیاز به جداسازی تک تک میکروبها، متکی هستند. این روش میتواند به بررسی دقیقتر اکوسیستمهای میکروبی در اتاقهای تمیز کمک کند و میتواند در کنار روشهای قدیمیتری که بیشتر بر روی باکتریها تمرکز دارند، استفاده شود.
کاسی کانلی، که از سال 2006 تا 2017 به عنوان افسر حفاظت از سیاره ناسا کار می کرد، تأکید می کند که ما از همه احتمالات برای زندگی بر روی زمین نمی دانیم و نباید تصور کنیم که می دانیم. او میگوید شگفتی اصلی این نیست که برخی از قارچها میتوانند در شرایط سخت فضا زنده بمانند، بلکه این است که رویکرد سادهگرایانه و مبتنی بر باکتریها مدتهاست که در ناسا و سایر آژانسهای فضایی رواج داشته است.
دیدگاه قبلی مبتنی بر این ایده بود که شرایط مریخ به طور طبیعی میکروب ها را از بین می برد، بنابراین اقدامات جدی کمتری مورد نیاز بود. اما بسیاری از زیستشناسانی که ارگانیسمهای مقاوم را مطالعه میکنند، فکر میکنند که انتظار بقای برخی از میکروبهای زمین در مریخ منطقی است.



